Σάββατο 14 Μαΐου 2011

Η αυταπάτη της ανακύκλωσης με τους μπλε κάδους

Tου Φώτη Κόλλια

Οι δυσλειτουργίες, κυρίως στο σύστημα ανακύκλωσης συσκευασιών μέσω των γνωστών μπλε κάδων, οδηγούν το Υπουργείο Περιβάλλοντος σε σαφή αλλαγή της εφαρμογής των ελεγκτικών μηχανισμών αλλά και του θεσμικού πλαισίου για τα εγκεκριμένα Συλλογικά Συστήματα.

«Οι δεκάδες καταγγελίες για τους μπλε κάδους ανακύκλωσης (σ.σ.: τους οποίους διαχειρίζεται η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης - ΕΕΑΑ) αρχίζουν πλέον να λειτουργούν αποτρεπτικά για την ευαισθητοποίηση των πολιτών», υποστηρίζουν στο ΥΠΕΚΑ.

Πριν από λίγες ημέρες κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο άλλο ένα βίντεο που αποτυπώνει την αποτυχία του συστήματος των μπλε κάδων. Στο βίντεο φαίνονται οι υπάλληλοι καθαριότητας του Δήμου Μοσχάτου να αδειάζουν στο ίδιο απορριμματοφόρο τόσο τους μπλε κάδους ανακύκλωσης όσο και τους κάδους με τα υπόλοιπα απορρίμματα. Πρόσφατα υπήρξε παρέμβαση κατοίκων στην Κόρινθο, επειδή οι μπλε κάδοι είχαν μετατραπεί σε εστία μολύνσεως στην είσοδο σχολικού συγκροτήματος.

Στο Υπουργείο καταγράφονται και καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες μεταφέρονται στη χωματερή τόσο τα οικιακά σκουπίδια όσο και τα ανακυκλώσιμα υλικά, τα οποία υποτίθεται πως τυγχάνουν διαφορετικής μεταχείρισης.

Την ίδια στιγμή που η διοίκηση της ΕΕΑΑ «πανηγυρίζει» για τη συνεχή αύξηση των ανακυκλούμενων υλικών, πυκνώνουν τα παράπονα των πολιτών. Όσοι παρακολουθούν τα συστήματα ανακύκλωσης (και ειδικά το σύστημα της ΕΕΑΑ με τους μπλε κάδους) υποστηρίζουν πως όποιος μελετήσει τις λεπτομέρειες θα καταλάβει γιατί απαξιώνεται σταδιακά το μοντέλο των μπλε κάδων ανά την Ελλάδα.

Οι σημαντικές λεπτομέρειες είναι ότι η ΕΕΑΑ μαζεύει κυρίως χαρτί/χαρτόνι (σε ποσοστό άνω του 70% των συλλεγόμενων ποσοτήτων), ενώ τα υπόλοιπα υλικά συσκευασίας (μέταλλο, πλαστικό, γυαλί) ανακυκλώνονται σε μικρό ποσοστό. Όταν «διαφημίζει» τις επιδόσεις της, η ΕΕΑΑ «ξεχνά» να αναφέρει ότι από την έναρξη λειτουργίας της (το 2003) έως σήμερα δεν έχει επιτύχει ποτέ τους ποσοτικούς στόχους που ορίζονται στο ισχύον θεσμικό πλαίσιο, τόσο για το σύνολο των ποσοτήτων όσο και ανά υλικό (εκτός του χαρτιού).

Η ΕΕΑΑ «ξεχνά» να αναφέρει ότι από τις ποσότητες που δηλώνει ότι συλλέγει, μόνο το 38% περίπου προέρχεται από τους μπλε κάδους. Οι υπόλοιπες ποσότητες αφορούν σε βιομηχανικά απόβλητα, που συλλέγονται από εμπόρους, χωρίς τη συνεισφορά και χωρίς υποδομή της ΕΕΑΑ.

Η ΕΕΑΑ «ξεχνά» να αναφέρει ότι τα τελευταία επτά χρόνια έχει εισπράξει περισσότερα από 210.000.000 ευρώ για να επιτύχει τους ποσοτικούς στόχους που έχει θέσει, αλλά δεν το έχει ακόμα καταφέρει. Πολλά λοιπόν τα προβλήματα και μάλιστα σημαντικά. Γιατί όμως υπήρξε αποτυχία και απαξίωση του συστήματος των μπλε κάδων; Πρώτον, επειδή η εταιρεία υποχρεώνει τους υπερχρεωμένους δήμους να κάνουν τη συλλογή και μεταφορά των ανακυκλώσιμων υλικών που συγκεντρώνονται στους μπλε κάδους και μάλιστα με δικές τους δαπάνες.

Συνεπώς ο δήμος δεν μπορεί να δαπανά χρήματα για λογαριασμό ενός συστήματος, ενώ επιπλέον δεν μπορεί να ελεγχθεί η αξιοπιστία και η συνέπεια των δημοτικών υπαλλήλων. Γι’ αυτό και πυκνώνουν τα παράπονα για άδειασμα των μπλε κάδων στα απορριμματοφόρα που μεταφέρουν τα υπόλοιπα σκουπίδια.

Η ΕΕΑΑ είναι το μοναδικό από τα εγκεκριμένα συστήματα ανακύκλωσης που στην ουσία υποχρεώνει τους δήμους να συλλέγουν και να μεταφέρουν τα υλικά. Έτσι οι ΟΤΑ επιβαρύνονται με σημαντικό κόστος (από τα καύσιμα μέχρι τις ανθρωποώρες των δημοτικών υπαλλήλων).

Η ΕΕΑΑ πρέπει με βάση τη συμφωνία να τους αποζημιώνει, αλλά μόνο το 2009 έλαβαν κάποια χρήματα που καλύπτουν ένα μόνο τμήμα του κόστους τους. Δια της συγκεκριμένης μεθόδου, η εταιρεία δεν μπορεί να ελέγξει στην ουσία το αποτέλεσμα της προσπάθειας.

Δεύτερο, την ίδια στιγμή που οι δήμοι επιβαρύνονται με σημαντικό κόστος και πολλαπλασιάζονται τα παράπονα, η ΕΕΑΑ διαθέτει υψηλά διαθέσιμα (καταθέσεις ύψους 48 εκατ. ευρώ, ως αδιάθετο αποθεματικό στα τέλη του 2009!).

Για κάποιους στο υπουργείο αυτό δείχνει πως η εταιρεία δεν τηρεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το επιχειρησιακό σχέδιό της και δεν προχωρά τις επενδύσεις με τους απαραίτητους ρυθμούς, και γι’ αυτό απομακρύνεται το ενδεχόμενο επίτευξης των στόχων ανακύκλωσης που θέτουν οι κοινοτικές οδηγίες. Τρίτο, στο υπουργείο φοβούνται πως αν υπάρξουν καταγγελίες, τότε οι δήμοι κινδυνεύουν να επιστρέψουν χρήματα (τέλη καθαριότητας) στους πολίτες.

Οι ΟΤΑ καλύπτουν το κόστος συλλογής και μεταφοράς των υλικών που συγκεντρώνονται στους μπλε κάδους μέσω των τελών καθαριότητας τα οποία, όμως, είναι ανταποδοτικά και μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο για υπηρεσίες καθαριότητας. Η ανακύκλωση συσκευασιών δεν εντάσσεται στις συγκεκριμένες υπηρεσίες. Τέταρτο, αρκετοί υποστηρίζουν πως η τοποθέτηση των μπλε κάδων δίπλα στους κάδους για τα υπόλοιπα απορρίμματα εφαρμόζεται μόνο στην Ελλάδα. Επίσης, μόνο στην Ελλάδα το χαρτί και το γυαλί συλλέγονται στον ίδιο (μπλε) κάδο, με κίνδυνο να περιοριστεί η δυνατότητα επεξεργασίας/ανακύκλωσης.

Πώς λειτουργεί η ανακύκλωση

ΟΙ ΥΠΟΧΡΕΟΙ (βιομηχανίες, κ.λπ.) για ανακύκλωση και οι φορείς διαχείρισης στην ουσία διαχειρίζονται τα χρήματα των καταναλωτών. Σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», στις συσκευές και τα προϊόντα που αγοράζει ο καταναλωτής υπάρχει ενσωματωμένο ένα ποσοστό περίπου 2 τοις χιλίοις, επί της τιμής του προϊόντος, το οποίο εισπράττεται από τον υπόχρεο για την ανακύκλωση.

Η ΕΕΑΑ είναι ένα από τα 11 εγκεκριμένα συστήματα ανακύκλωσης στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε από ισχυρές βιομηχανίες και άλλες επιχειρήσεις. Το 2009 στο μετοχικό της κεφάλαιο συμμετείχαν (με 65%) 20 επιχειρήσεις, ενώ το υπόλοιπο 35% ελέγχεται από την Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων. Η εταιρεία εισπράττει ετήσια συνδρομή (σημαντικού ύψους...) από τα περίπου 1.550 μέλη της. Πέρυσι εκτιμάται πως έλαβε περί τα 29 εκατ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν τα μισά από τα περίπου 70 εκατ. που εισέπραξαν από τους υπόχρεους τα 11 συστήματα ανακύκλωσης.

Τρίτη 10 Μαΐου 2011

Anakyklwsi ston peiraia-recycling in pireaus

Ανακύκλωση: Πού πάνε οι μπλε κάδοι;




Τους βλέπουμε παντού: Στα στενά, σε κεντρικούς δρόμους, εξοστρακισμένους από ασυνείδητους που θέλουν να παρκάρουν, σε πάρκα, έξω από χώρους διασκέδασης, ακόμα και κάτω από τα σπίτια μας.
Οι μπλε κάδοι πρωτοεμφανίστηκαν το 2005 στο κέντρο και τα περίχωρα χωρίς να ξεπερνούν τους 600 σε αριθμό, για να φτάσουν να διπλασιαστούν τα τελευταία χρόνια. Οι συζητήσεις που έχουν γίνει γύρω από αυτούς είναι δεκάδες και οι επικριτές τους αρκετοί.


Ο κύριος άξονας στον οποίο βασίζεται η κριτική σχετικά με την ανακύκλωση στην Αθήνα συνοψίζεται σε μία απλή ερώτηση: Που καταλήγουν οι μπλε κάδοι; Γίνεται όντως διαχωρισμός και ανακύκλωση των υλικών που πετάμε σε αυτούς ή αντιμετωπίζονται ως απλά σκουπίδια και μεταφέρονται στις χωματερές; Έχοντας αυτές τις αντιλήψεις κατά νου, αλλά και από προσωπική περιέργεια (που τελικά δεν σκότωσε τον… ρεπόρτερ) αποφάσισα να ακολουθήσω από κοντά βήμα βήμα την διαδικασία της αποκομιδής των μπλε κάδων της Αθήνας και του αδειάσματος τους σε ιδιωτικό εργοστάσιο στον Ασπρόπυργο, όπου…

….όντως ανακυκλώνονται (της Αθήνας τουλάχιστον). Αλλά, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Κυριακή 26 Απριλίου ώρα 21:00. Έχω μόλις φτάσει στην Ιερά Οδό στην Διεύθυνση καθαριότητας, απ’ όπου ξεκινάνε τα φορτηγά της αποκομιδής. Ο υπεύθυνος κ. Αλεξάκης με ενημερώνει σχετικά με τα προγράμματα: «Τον τελευταίο χρόνο έχουν προστεθεί καινούργια προγράμματα αποκομιδής από τους Δήμους. Σε αυτό έχει συμβάλει πολύ η ευαισθητοποίηση του Δήμου Αθηναίων, αλλά και των περιχώρων. Τίποτα δεν πάει χαμένο. Αν κάποιος θέλει να ξεφορτωθεί κάποια ηλεκτρική συσκευή, μπορεί να καλέσει στο 3467720 και να έρθουν να την πάρουν». Σε ερώτηση μου για την λογική της ανακύκλωσης γενικότερα, ο κ. Αλεξάκης θεωρεί ότι πρόκειται για ένα λειτούργημα, το οποίο φυσικά συναντάει πολλά προβλήματα. "Ο κόσμος δεν ξέρει ακόμα πολλά για την ανακύκλωση με αποτέλεσμα ένα 30% των απορριμμάτων στους κάδους να είναι σκουπίδια." Το ποσοστό αυτό είναι και μεγαλύτερο σε περιοχές όπως η Κυψέλη. Στο κέντρο της Αθήνας τα πράγματα είναι κάπως καλύτερα, ο κόσμος έχει μάθει τι πρέπει να πετάει και τι όχι. «Καθημερινά τρέχουν 18 δρομολόγια /προγράμματα αποκομιδής που μαζεύουν περίπου 80-100 τόνους ανακυκλώσιμου υλικού ημερησίως»

Η ώρα έχει πάει ήδη 21:30 και επιβιβάζομαι σε ένα από τα φορτηγά. Η διαδρομή που θα ακολουθήσουμε επικεντρώνεται στο Κολωνάκι και στις γύρω περιοχές. Απ’ ότι μου λένε οι υπάλληλοι δεν θα δω πολλά πράγματα στους κάδους. Τις Κυριακές δεν έχει τόση πολλή δουλειά όσο τις καθημερινές και τα δρομολόγια τελειώνουν συνήθως πιο γρήγορα. Ξεκινάμε από Αθηνών, Αχιλλέως και Μάρνης για να φτάσουμε Χαλκοκονδύλη, Ακαδημίας και Σόλωνος. Παρατηρώ, ότι στους μεγάλους κεντρικούς δρόμους δεν υπάρχουν μπλε κάδοι. Οι περισσότεροι βρίσκονται στα στενά και είναι αρκετά λογικό: Ποιος θα περπατήσει 2 τετράγωνα για να τα ρίξει στην ανακύκλωση; Συνεχίζουμε Χαριλάου Τρικούπη, Αθηνάς, Κλαυθμώνος και Ιπποκράτους. Στην Ιπποκράτους οι κάδοι είναι γεμάτοι, αλλά όχι από ανακυκλώσιμα. Είναι τίγκα στο σκουπίδι και βρωμάνε. «Ο κόσμος βαριέται να περάσει απέναντι και να τα πετάξει στους μεταλλικούς (αυτούς που είναι για τα σκουπίδια) και τα αφήνει στους μπλε» μου λέει ο οδηγός κ. Νικολάου.
 Όντως, οι μπλε κάδοι που είναι ακριβώς κάτω από τις πολυκατοικίες είναι γεμάτοι από κάθε λογής σκουπίδια και ελάχιστα ανακυκλώσιμα

Στις χωματερές καταλήγουν εκατοντάδες τόνοι ανακυκλώσιμων υλικών



Σε χωματερές και ΧΥΤΑ καταλήγουν εκατοντάδες τόνοι ανακυκλώσιμων υλικών, ως αποτέλεσμα της ελλιπέστατης λειτουργίας του συστήματος ανακύκλωσης στη χώρα. Επιθεωρητές περιβάλλοντος σημειώνουν πως για το φαινόμενο αυτό, το οποίο παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, διενεργούνται έλεγχοι για να διαπιστωθεί σε ποιο σημείο του συστήματος ανακύκλωσης εντοπίζεται το πρόβλημα και να επιβληθούν κυρώσεις.
«Υπάρχουν ενδείξεις και στοιχεία ότι μέρος των ανακυκλώσιμων υλικών οδηγούνται είτε πριν είτε μετά τη διαλογή σε ΧΑΔΑ ή ΧΥΤΑ» δηλώνει στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» ο γενικός επιθεωρητής της Ειδικής Υπηρεσίας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, Παναγιώτης Μέρκος. Οι έλεγχοι εστιάζονται σε παραγωγούς, μεταφορείς, διαλογείς καθώς και τελικούς επεξεργαστές.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, που επικαλείται η εφημερίδα, τρία είναι τα επικρατέστερα σενάρια για την πηγή προέλευσης των δεμάτων:
1. Κάποια από τα 25 Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) που λειτουργούν ανά την επικράτεια δεν κάνουν σωστή επεξεργασία των υλικών που διαχωρίζουν, με αποτέλεσμα οι αγοραστές των προϊόντων τους (που είναι συνήθως εργοστάσια ανακύκλωσης-κατασκευής χαρτιού, πλαστικού, μετάλλου, γυαλιού) να μην τα αγοράζουν και τελικώς τα δέματα να οδηγούνται στην χωματερή.
Στα ΚΔΑΥ με συνδυασμό μεθόδων μηχανικής - χειρωνακτικής διαλογής, διαχωρίζονται ανάμεικτα απόβλητα που συλλέγονται από τους μπλε κάδους και ακολούθως πραγματοποιείται αναβάθμιση και δεματοποίηση των διαχωρισθέντων υλικών. Τα υλικά που εξάγονται από ένα ΚΔΑΥ είναι εμπορεύσιμα μόνο αν πληρούν προδιαγραφές που θέτει η βιομηχανία για την ανακύκλωσή τους. Έτσι, αν, για παράδειγμα, ένα δέμα χαρτιού είναι επιβαρημένο με ορυκτέλαια, θα επιστραφεί στον ΚΔΑΥ.
Τη λειτουργία των ΚΔΑΥ εποπτεύει η ΕΕΑΑ (Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης). Οπως δήλωσαν εκπρόσωποι της εταιρείας, «τα ΚΔΑΥ που συνεργάζονται με την εταιρεία, οφείλουν να λειτουργούν με βάση το εγκεκριμένο από τις αρμόδιες αρχές νομικό πλαίσιο και τις περιβαλλοντικές εγκρίσεις που έχουν λάβει. Εφόσον τα περιστατικά αφορούν συνεργαζόμενα ΚΔΑΥ ή ΟΤΑ, η ΕΕΑΑ θα λάβει τα μέτρα που προβλέπονται». Τα ίδια στελέχη υπογραμμίζουν ότι δεν έχουν ενημερωθεί για τα περιστατικά που αναφέρονται από τις αρμόδιες αρχές.
2. Το δεύτερο σενάριο εστιάζει σε εταιρείες περισυλλογής ανακυκλώσιμων υλικών που μισθώνουν δήμοι ή μεγάλες βιομηχανίες. Οι εταιρείες αυτές ενδέχεται αντί, ως οφείλουν, να προωθούν το υλικό σε ΚΔΑΥ ή εργοστάσια ανακύκλωσης, να το δεματοποιούν και να το πετάνε σε χωματερές, τις περισσότερες φορές επειδή ο σκουπιδότοπος βρίσκεται... στο δρόμο τους.
3. Δήμοι που θέλοντας να απαλλαγούν από το κόστος της ορθής διαχείρισης των οικιακών απόβλητων τα απορρίπτουν σε σκουπιδότοπους.
Ο καταναλωτής, βέβαια, πληρώνει εκ των προτέρων την ανακύκλωση του προϊόντος που αγοράζει, αφού στην τελική τιμή έχει ενταχθεί κάποιο ποσό για το σκοπό αυτό. Το ποσό αποδίδεται από τον έμπορο στην ΕΕΑΑ, η οποία με τη σειρά της το αποδίδει στους διαλογείς.
Υπολογίζεται πως, κατά μέσο όρο, ένα 15%-30% του περιεχομένου των μπλε κάδων δεν ανακυκλώνεται. Αυτό συμβαίνει είτε γιατί οι πολίτες πετούν στους μπλε κάδους, εκτός από υλικά συσκευασίας, και οργανικά απόβλητα είτε γιατί από τα ΚΔΑΥ προκύπτουν υπολείμματα, όπως μικρά κομμάτια χαρτιού, που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν από την υπάρχουσα τεχνολογία.


Δευτέρα 9 Μαΐου 2011

Λύση για σωστή ανακύκλωση: Συστηματικός διαχωρισμός των ανακυκλώσιμων από την πηγή της κιόλας


«Ανακύκλωση με διαλογή στην πηγή»

Ανακύκλωση με διαλογή των υλικών στην πηγή, προτείνει στον Δήμο Αθηναίων η Επιτροπή Πρωτοβουλίας των κατοίκων Εξαρχείων.
Πιο συγκεκριμένα, οι προτάσεις της Επιτροπής, οι οποίες αναμένεται να συζητηθούν στο προσεχές Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων, έχουν να κάνουν:
* Με την τήρηση της νέας οδηγίας για τα απορρίμματα (2008/98/ΕΚ), η οποία απαιτεί η διαλογή να γίνεται στην πηγή, με αποκλειστική ευθύνη του Δήμου Αθηναίων.
* Με την τοποθέτηση τεσσάρων κλειστών κάδων διαφορετικού χρώματος, έναν για κάθε ανακυκλούμενο υλικό (πλαστικό, μέταλλο, γυαλί, χαρτί). Εν προκειμένω, οι υπάρχοντες μπλε κάδοι μπορούν να αξιοποιηθούν για ένα εξ αυτών των υλικών.
* Με την ενημέρωση των κατοίκων πόρτα πόρτα για το νέο σύστημα ανακύκλωσης.
Οπως επισημαίνει η Επιτροπή Πρωτοβουλίας των κατοίκων Εξαρχειών, τους δύο τελευταίους μήνες ο Δήμος Αθηναίων τοποθέτησε στα Εξάρχεια μικρό αριθμό μπλε μεταλλικών κάδων ανακύκλωσης, χωρίς σήμανση και χωρίς να έχει προηγηθεί ενημέρωση των κατοίκων για τη σωστή χρήση τους.
Το αποτέλεσμα είναι να γεμίζουν οι εν λόγω κάδοι σε ποσοστό άνω του 40% με κοινά σκουπίδια, τα οποία καταλήγουν στη χωματερή.
Κατά την Επιτροπή Πρωτοβουλίας κατοίκων Εξαρχείων, «το ζήτημα είναι ότι ενώ το θεσμικό πλαίσιο στη χώρα μας (νόμος 2939/2001) έγινε για να "τρέξει" η ανακύκλωση, το μόνο που "τρέχει" μέχρι στιγμής είναι το χρήμα από τις τσέπες μας. Διότι και τέλος ανακύκλωσης χρεωνόμαστε κάθε φορά που αγοράζουμε ένα προϊόν και υψηλά δημοτικά τέλη πληρώνουμε και σωστή ανακύκλωση δεν γίνεται...».
Για την κατάθεση των προτάσεών της προς τον Δήμο Αθηναίων, η εν λόγω Επιτροπή έλαβε υπ' όψιν την εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών, αλλά και επιτυχή ελληνικά παραδείγματα ανακύκλωσης στην πηγή, όπως στους Δήμους Βύρωνα, Κοζάνης κ.ά.

Οταν η ανακύκλωση στους μπλε κάδους πάει στα... σκουπιδια! (part ν)


Ανακύκλωση: Στα… Άδυτα των μπλε κάδων

Το ΟΙΚΟ έκανε «βουτιά» σε δεκάδες κάδους σε όλη την Αθήνα και έμαθε... από τα λάθη μας. Φαίνεται πως μετά από πέντε χρόνια «γνωριμίας», η σχέση μας με την ανακύκλωση συσκευασιών παραμένει ένα μυστήριο.

Οι περισσότεροι από εμάς δεν ξέρουν τι ακριβώς πετάμε στους μπλε κάδους και πώς. Αφού διαπιστώσαμε ποια είναι τα πιο συνηθισμένα λάθη, συντάξαμε τον οδηγό του καλού ανακυκλωτή. 
Καλή επιτυχία.


ΤΑ ΠΙΟ ΣΥΝΗΘΙΣΜΕΝΑ ΛΑΘΗ

1. Βρόμικες συσκευασίες
Είναι ένα λάθος που εντοπίσαμε σχεδόν σε όλους τους κάδους. Μπουκάλια μισογεμάτα με χυμούς και αναψυκτικά, κεσεδάκια με απομεινάρια από γιαούρτι, σκεύη αλουμινίου από έτοιμα αγορασμένα γεύματα -με το φαΐ που περίσσεψε-, συσκευασίες με το λάδι που έχει μείνει από το περιεχόμενό τους, καλαμάκια με το σουβλάκι που δεν φάγαμε και πολλά άλλα. Το πρόβλημα που δημιουργείται από αυτά είναι ότι αυξάνουν το μικροβιακό φορτίο στα εργοστάσια διαλογής και έτσι εκτίθενται σε κίνδυνο οι εργαζόμενοι σε αυτά.  
Η λύση δεν είναι βέβαια να σαπουνίσουμε τη συσκευασία - μη γινόμαστε υστερικοί ούτε σπάταλοι στο νερό. Ένα μικρό ξέπλυμα ή ένα σκούπισμα με τις χαρτοπετσέτες που χρησιμοποιήσαμε είναι αρκετό.

2. Σφιχτοδεμένες σακούλες
Η λογική των μπλε κάδων θέλει τα σκουπίδια χύμα.  
Bέβαια, κάτι τέτοιο θα είχε νόημα αν άδειαζαν τους κάδους κάθε μέρα και δεν σωρεύονταν σακούλες με ανακυκλώσιμα γύρω και έξω από αυτούς. Με τα προβλήματα που υπάρχουν, όμως, στην αποκομιδή, μπορούμε να ελιχθούμε ανάλογα με την περίπτωση. Αν πετύχουμε τον κάδο άδειο, αδειάζουμε μέσα τη σακούλα με τα ανακυκλώσιμα. Αν είναι γεμάτος, την αφήνουμε επάνω στο σωρό με κάποιο χαλαρό δέσιμο, για να μη χυθεί στο δρόμο το περιεχόμενο και να είναι εύκολο να ανοίξει από τον υπάλληλο στο κέντρο διαλογής.

3. Ελλιπής διαχωρισμός
Για να λειτουργήσει εύρυθμα η αλυσίδα της ανακύκλωσης, είναι καλύτερα να πετάμε τα υλικά όσο πιο διαχωρισμένα γίνεται. Με άλλα λόγια, όταν υπάρχει χαρτί ενωμένο με πλαστική μεμβράνη ή με σκληρό πλαστικό, όπως συμβαίνει σε διάφορα παιχνίδια, καλλυντικά ακόμα και στο πακέτο των τσιγάρων, ας κάνουμε τον κόπο να τα διαχωρίσουμε. Το ίδιο ισχύει και για τα γυάλινα μπουκάλια (και όχι απαραίτητα τα πλαστικά) που έχουν πλαστικά ή μεταλλικά καπάκια, αλλά και για το χαρτί της σοκολάτας, που δεν πρέπει να το τσαλακώνουμε μαζί με το αλουμινόχαρτο.

4. Λάθος υλικά
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα, γιατί πολλοί συνεχίζουν να πετούν τα αποφάγια και άλλα ακατάλληλα υλικά στην ανακύκλωση συσκευασιών. Το να πετάμε οργανικά είδη, τα οποία «δηλώνουν» την ύπαρξή τους με μια έντονη μυρωδιά, είναι η αιτία ή η δικαιολογία που χρησιμοποιούν οι δήμοι για να αδειάζουν τους μπλε κάδους με τα κοινά απορριμματοφόρα. Δεν είναι όμως μόνο τα αποφάγια. 
Οι κάδοι είναι γεμάτοι από διάφορα άλλα υλικά: μικρά έπιπλα, ρούχα, αφρολέξ, μπουκάλια μπίρας -που, όπως είναι γνωστό, επιστρέφονται και μάλιστα με αντίτιμο και ξαναχρησιμοποιούνται-, αποτσίγαρα, προφυλακτικά, βιοδιασπώμενες σακούλες. Ακόμα και μαρμάρινο νεροχύτη εντοπίσαμε!

5. Ογκώδη αντικείμενα
Είναι συνηθισμένο να βλέπουμε κάδους γεμάτους μέχρι επάνω με λίγες χαρτόκουτες. 
Αυτό συνήθως συμβαίνει όταν οι κάδοι βρίσκονται κοντά σε καταστήματα που παραλαμβάνουν εμπορεύματα και πρέπει μετά να ξεφορτωθούν τις κούτες. Σε κάποιο σημείο μάλιστα, στου Ζωγράφου, όπου υπάρχουν πέντε κάδοι σε παράταξη, έμαθα ότι εξυπηρετούν κυρίως ένα μαγαζί: το μανάβικο που βρίσκεται πίσω τους. «Τώρα πια δεν έχουμε ξύλινα τελάρα που επιστρέφονται και γεμίζουμε χαρτόκουτες. Ε, αντί να τις πετάμε στα κοινά σκουπίδια, ζήτησα από τον δήμο να φέρει την ανακύκλωση», μας εξομολογήθηκε ο μανάβης. Πολύ καλά έκαναν και οι δύο, όμως με ένα άλλο μεγαλύτερο σε χωρητικότητα δοχείο ανακύκλωσης, που θα είναι μόνο για χαρτί, και με τις κούτες να μπαίνουν μέσα τσακισμένες, δεν θα χρειάζονταν τόσοι μπλε κάδοι - που όπως διαπιστώσαμε λείπουν από την υπόλοιπη γειτονιά.
Γεωργία Ζαβιτσάνου
Φωτογραφίες: ΚΑΝΑΡΗΣ ΤΣΙΓΚΑΝΟΣ

Κυριακή 8 Μαΐου 2011

Όταν η ανακύκλωση των μπλε κάδων πάει στα... σκουπίδια! (part 3)


Ανακύκλωση: 25% με 30% των απορριμμάτων από τους μπλέ κάδους στις χωματερές

Περισσότεροι από 700.000 τόνοι απορριμμάτων συγκεντρώθηκαν το 2009 από τους μπλε κάδους της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ).
Περίπου το 25%  με 30% αυτής της ποσότητας απορρίπτεται ως υπόλειμμα στις χωματερές, αφού περάσει από τα κέντρα διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών (ΚΔΑΥ).
Το υπόλειμμα – δηλαδή τα μη ανακυκλώσιμα υλικά  - το οποίο κυμαίνεται μεταξύ του 25% και 30% του συνολικού συλλεγόμενου ρεύματος αποτελείται κυρίως από υλικά που λανθασμένα απορρίφθηκαν στους μπλε κάδους από τους πολίτες (π.χ οργανικά και ζυμώσιμα υλικά, οικοδομικά υλικά, διάφορα αντικείμενα, κλπ.) και δευτερευόντως από μικρά κομμάτια -κυρίως βρώμικου πλαστικού και χαρτιού- που δεν είναι δυνατόν να διαχωριστούν λόγω μεγέθους.
Η ΕΕΑΑ επισημαίνει πως το υπόλειμμα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί, όπως συμβαίνει σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά δεν έχουν δημιουργηθεί οι κατάλληλες υποδομές και προϋποθέσεις στην Ελλάδα.
Βάσει στοιχείων της ΕΕΑΑ , η ποσότητα των ανακυκλώσιμων υλικών που αξιοποιήθηκαν το 2009 ανήλθε σε 510.000 τόνους, γεγονός, το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι τα εν λόγω υλικά δεν οδηγήθηκαν σε χώρους ταφής μαζί με τα κοινά απορρίμματα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία», «το ξεκαθάρισμα» παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις.
Οι εν λόγω ελλείψεις συνίστανται στο ότι δεν είναι στις υποχρεώσεις της ΕΕΑΑ, η οποία είναι υπεύθυνη για το σύστημα συσκευασιών, να συγκεντρώνει και το έντυπο υλικό (εφημερίδες, περιοδικά, μικρά άλλα χαρτικά), αφού δεν περιλαμβάνονται στις συσκευασίες.
Ο Φίλιππος Κυρκίτσος, πρόεδρος της ΟΕΑ (Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης), δήλωσε ότι θα μπορούσαμε να γλιτώσουμε χιλιάδες τόνους, αν υπήρχαν όπως έχουμε προτείνει, ξεχωριστοί κάδοι για το έντυπο υλικό.
Τα στοιχεία της ΕΕΑΑ σχετικά με την αξιοποίηση του εντύπου υλικού αναφέρουν ότι το 2009, ανακτήθηκαν επιπλέον των υπόλοιπων αποβλήτων συσκευασίας και 79.146 τόνοι χαρτιού εντύπων (εφημερίδων, περιοδικών, βιβλίων, φυλλαδίων κλπ).
Η ΕΕΑΑ είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση του συστήματος (περιλαμβάνονται και τα ΚΔΑΥ) και έχει ετήσιο τζίρο 25 εκατ. ευρώ. Το εν λόγο ποσό προέρχεται από τις εισφορές των εταιρειών που συμμετέχουν.
Από την αρχή της λειτουργίας της έγινε μέλος της PRO Europe (Packaging Recovery Organization Europe), που αποτελεί τον ευρωπαϊκό συλλογικό οργανισμό που διαχειρίζεται το πανευρωπαϊκό σήμα ανακύκλωσης, γνωστό ως «green dot – πράσινο σήμα».
Οι περισσότερες συσκευασίες των προϊόντων που κυκλοφορούν στην Ελλάδα φέρουν το πράσινο σήμα.
Αυτό σημαίνει ότι οι αντίστοιχες εταιρείες (ανέρχονται σε 1.600) έχουν εισφέρει χρήματα στο σύστημα συλλογικής εναλλακτικής διαχείρισης ΣΣΕΔ – Ανακύκλωση.
 
http://www.econews.gr/2010/10/12/news-anakyklosi-skoypidia-xwmateres/